De methodiek bestaat uit drie op elkaar passende onderdelen, namelijk (1) een vragenlijst, (2) een checklist en (3) groepsgesprekken. In de kadertjes kunt u resultaten van de vragenlijst en uitspraken van werknemers en werkgevers van de pilootondernemingen lezen.

Stap 1: de vragenlijst

Werknemers zijn heel goed in staat om informatie te leveren voor het beoordelen van de kwaliteit van de arbeid. Zij voeren immers dagelijks het werk uit en weten zeer goed wat er speelt binnen de organisatie, de afdeling. De vragenlijst kan gebruikt worden om een overzicht te krijgen van de verschillende aspecten met betrekking tot kwaliteit van de arbeid. De voordelen van deze aanpak zijn:

• Er kunnen snel en met weinig inspanning van grote groepen werknemers gegevens verkregen worden over een breed scala van onderwerpen;
• Werknemers kunnen zelf aangeven wat zij belangrijk vinden. De knelpunten die de werknemers zelf ervaren zijn centrale vertrekpunten voor verdere actie (groepsbijeenkomsten, enz.);
• Men creëert betrokkenheid van de werknemers over het thema kwaliteit van de arbeid. Het zet mensen aan het denken.

Vragenlijsten kunnen als nadeel hebben dat ze een subjectieve inkleuring opleveren van de kwaliteit van de arbeid in de onderneming. Dit wordt binnen onze manier van werken verholpen door achteraf de verkregen informatie uit de vragenlijsten te toetsen door middel van checklists en groepsgesprekken (stappen 2 en 3).

Stap 2: checklist

De checklist wordt ingevuld door de adviseur aan de hand van een gesprek met één of meerdere sleutelpersonen in het bedrijf (bv. syndicaal afgevaardigde, personeelsmanager, diensthoofd,...) De thema's die door de vragenlijst naar boven komen, kan men dankzij de checklist verder uitdiepen en afbakenen.

Stap 3: groepsgesprekken

De groepsgesprekken dienen vier doelstellingen, op basis waarvan het gesprek gestructureerd wordt.

1. Het gesprek is een terugkoppelingsmoment waar de resultaten van de schriftelijke enquête aan de bevraagde respondenten worden toegelicht.
2. Het is een moment waar nog nieuwe informatie verzameld kan worden, die de adviseur kan verwerken in zijn advies.
3. Tijdens het groepsgesprek is het ook de bedoeling om met heel de groep te komen tot een afbakening van een aantal prioritaire gebieden: welke aspecten van de kwaliteit van de arbeid in het bedrijf of afdeling zijn voor de meerderheid het meest positief en moeten verder opgepakt worden? Anderzijds wordt bekenen welke aspecten het meest problematisch en het eerst verdienen - zelfs bij hoogdringendheid - aangepakt te worden. Hierbij wordt gestreefd naar een algemene consensus binnen de groep, om een zo breed draagvlak voor deze probleemdefiniëring te creëren.
4. Tenslotte kan de groepsdiscussie ook mogelijke oplossingen voor de geselecteerde problemen aanstippen. Het is niet de bedoeling om omtrent deze mogelijke oplossingen valse verwachtingen te creëren. Bepaalde problemen zijn niet of niet direct oplosbaar, of vereisen de tussenkomst van andere actoren, sommige voorstellen zijn realistischer en haalbaarder dan anderen. Daarom deelt de adviseur, samen met de groep, op het einde van het groepsgesprek, de suggesties voor verbetering in op basis van deze criteria:

Probleem oplosbaar                               Op korte termijn             Op lange termijn

Binnen het bedrijf                                   ...                                    ...

Met tussenkomst van buitenaf               ...                                    ...

We wensen te beklemtonen dat de ganse methodiek (vragenlijst, checklist en groepsgesprekken) cumulatief opgebouwd is, waarbij de groepsbijeenkomst voorop staat. Het is zeker niet de bedoeling om conclusies te trekken enkel op basis van de gegevens bekomen uit de schriftelijke bevraging of uit de ingevulde checklist.

Kan onze methodiek een succes worden?